Szacowanie wartości zamówienia i konkursu


W dotychczasowej ustawie Pzp, regulacja dotycząca szacowania wartości zamówienia umiejscowiona została w dziale II Postępowanie o udzielenie zamówienia, rozdziale II Przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia i obejmuje przepisy art. 32–35 ustawy Pzp, z tym że istotna dla szacowania wartości zamówienia norma dotycząca wyjątku od reguły szacowania wartości zamówień częściowych znajduje się poza tym rozdziałem – w art. 6a ustawy. Normy dotychczasowej ustawy Pzp wdrożyły do polskiego porządku prawnego normy art. 5 dyrektywy klasycznej i art. 16 dyrektywy sektorowej.

Projektowane przepisy odzwierciedlają unormowania dotyczące szacunkowej wartości zamówienia publicznego zawarte w dotychczasowej ustawie Pzp. Zachowują one także pełną zgodność z przepisami obowiązujących dyrektyw. Zmiany względem dotychczasowych przepisów mają charakter porządkowy i polegają m. in. podkreśleniu w systematyce ustawy rangi „szacowania wartości zamówienia”, skumulowaniu przepisów dotyczących szacowania w jednym rozdziale, unormowaniu szacunkowej wartości zamówienia publicznego w ramach trybu dialogu konkurencyjnego z nagrodami, doprecyzowaniu sposobu szacowania wartości poszczególnych rodzajów zamówień oraz wprowadzeniu przepisu dotyczącego aktualizacji dokonanego szacunku, jeśli ustalony szacunek przed wszczęciem postępowania okazał się nieaktualny.

Normy dotyczące szacowania zostały umiejscowione w projekcie ustawy w dziale I Przepisy ogólne, rozdziale 5 Szacowanie wartości zamówienia. Umiejscowienie tych przepisów w dziale ogólnym podkreśla, że przepisy dotyczące szacowania mają charakter uniwersalny i obowiązują dla wszystkich zamówień i konkursów, o których mowa w ustawie. Ponadto przepisy te znajdą zastosowanie w przypadku, gdy ustawa przewiduje określone wyłączenie przedmiotowe od stosowania jej przepisów, które jest uzależnione od wartości takiego zamówienia.

 Ustawa porządkuje gradację norm związanych z szacowaniem wartości zamówienia. Podstawową pozostała norma dotycząca ustalenia wartości szacunkowej zamówienia (art. 28 ustawy jest dokładnym odzwierciedleniem dotychczasowego art. 32 ust. 1 ustawy Pzp). Podniesiono rangę przepisu dotyczącego sposobu szacowania zamówień częściowych i udzielanych w częściach, składających się na jedno zamówienie i uporządkowano tę regulację, co ułatwi zrozumienie tej istotnej normy. Dotychczasowy art. 32 ust. 4 został zastąpiony przez bardziej czytelną regulację. Obecna regulacja podkreśla, że niedozwolony podział zamówienia na części nie musi nastąpić z zamiarem uniknięcia stosowania ustawy, wystarczający dla naruszenia reguły zakazu podziału zamówienia na części jest skutek tego podziału (ominięcie stosowania przepisów ustawy).

W art. 30 projektu ustawy precyzyjniej określono sposób szacowania wartości zamówień na usługi, roboty budowlane i dostawy kierując się bezpośrednio przepisem art. 5 dyrektywy klasycznej. Podstawową regułą decydującą, czy dane usługi, dostawy i roboty budowlane powinny być oszacowane łącznie i traktowane jako jedno zamówienie jest możliwość uprzedniego zaplanowania usługi, dostawy lub robót budowlanych. Art. 30 ust. 2 projektu ustawy wzorowany bezpośrednio na art. 5 ust. 9 dyrektywy klasycznej wprowadza przy tym dodatkową regułę szacowania odnoszącą się wyłącznie do dostaw. Reguła nakazuje, aby łącznym szacowaniem wartości dostaw obejmować nie tylko takie same dostawy, ale także dostawy podobne, które należy rozumieć jako dostawy o identycznym lub podobnym przeznaczeniu (motyw 19 dyrektywy klasycznej). Jeżeli zatem dostawy nie są takie same lub podobne, lub nie było możliwości ich zaplanowania – co do zasady, nie będzie konieczności łącznego szacowania ich wartości. Podkreślić należy, że reguła podobieństwa nie dotyczy np. usług. Obowiązek łącznego szacowania dotyczyć będzie zatem takiej samej usługi (takich samych jednorodnych usług) pod warunkiem, że są one możliwe do przewidzenia. Co do zasady, ustawa nie nakazuje łącznego szacowania wartości (jednorodnej) usługi z wartością innej usługi o podobnym przeznaczeniu. W przypadku robót budowlanych analiza zasadności dokonania łącznego szacowania wartości robót budowlanych następuje z uwzględnieniem definicji obiektu budowlanego.

Normy dotyczące sposobu szacowania wartości zamówienia w sytuacji, gdy zamawiający przewiduje udzielanie zamówień uzupełniających (podobnych), zastosowanie opcji, bądź prowadzi zamówienie w trybie partnerstwa innowacyjnego lub z wykorzystaniem szczególnych sposobów udzielania zamówień (umowa ramowa, konkurs, dynamiczny system zakupów) nie uległy zmianie. Wprowadzono natomiast do ustawy przepis dotyczący sposobu ustalenia wartości zamówienia w trybie dialogu konkurencyjnego, jeśli zamawiający przewidział nagrody za udział w dialogu. W takiej sytuacji w szacunkowej wartości dialogu konkurencyjnego uwzględnia się wartość tych nagród.

Podobnie jak w dotychczasowej ustawie wartość zamówienia publicznego na roboty budowlane ustalana będzie, w zależności od typu robót budowlanych określonych w definicji robót budowlanych, na podstawie: (1) kosztorysu inwestorskiego albo planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia będzie wykonanie robót budowlanych, albo (2) planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia będzie zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych.

Projekt ustawy podobnie jak dotychczasowa ustawa Pzp oraz dyrektywa klasyczna 2014/24/UE posługuje się pojęciem wznowienia zamówienia publicznego i opcją. Zgodnie z art. 35 ust. 1 projektu ustawy, jeżeli zamówienie przewiduje opcję lub wznowienie, przy ustalaniu szacunkowej wartości zamówienia uwzględnia się największy możliwy zakres tego zamówienia z uwzględnieniem opcji lub wznowienia zamówienia. Opcja stanowi przeniesienie tożsamej instytucji z dotychczasowej ustawy Pzp, przy czym w projekcie ustawy dotyczy także robót budowlanych. Wznowienia zamówienia, są wykonywaniem po raz kolejny tych samych dostaw lub usług przewidzianych w pierwotnej umowie. Wznowienia nie wymagają zmiany umowy i dotyczą umów zawartych na czas określony, które podlegają przedłużaniu na kolejny okres. Ustawa zmodyfikowała dotychczas stosowaną terminologię. W miejsce zamówień powtarzających się okresowo wprowadzono pojęcie „usług lub dostaw, o charakterze ciągłym”, a więc cechujące się trwałością ze względu na czas. Celem zmiany jest nawiązanie do pojęcia zobowiązania o charakterze ciągłym, jakim posługuje się Kodeks cywilny (art. 3651). Zobowiązanie ma charakter ciągły, jeżeli przynajmniej jedna z jego stron jest zobowiązana do spełniania świadczenia okresowego lub świadczenia ciągłego. Zobowiązania ciągłe polegają na tym, że świadczenie jest spełniane przez czas trwania stosunku prawnego bądź w sposób stały i w zasadzie niezmienny (np. świadczenie polegające na zaniechaniu), bądź w sposób kilkukrotny (np. zapłata okresowa czynszu najmu), a zaspokojenie interesu wierzyciela nie może nastąpić w drodze jednorazowego zachowania dłużnika. W zamówieniach publicznych świadczeniami ciągłymi mogą być świadczenia wykonawcy usług polegających na wykonywaniu powtarzających się czynności w określonym czasie, np. ochrony mienia, sprzątania lub utrzymania. W określonych sytuacjach świadczeniem ciągłym może być również świadczenie wykonawcy zamówienia zaliczanego do dostaw, np. wynajmującego lub wydzierżawiającego pojazd. Świadczeniami okresowymi mogą być dostawy artykułów żywnościowych, części zamiennych lub artykułów biurowych. Przykładem może być też umowa serwisowa przez którą wykonawca zobowiązuje się do naprawy określonej maszyny, ilekroć się zepsuje, zamawiający zaś do uiszczania miesięcznego wynagrodzenia w stałej wysokości.

Proponuje się również utrzymanie dotychczasowej regulacji, zgodnie z którą dokonanie oszacowania wartości zamówienia w terminach przewidzianych w obecnej ustawie Pzp (na 6 miesięcy w przypadku robót budowlanych lub 3 miesiące w przypadku dostaw lub usług, przed wszczęciem postępowania) będzie skuteczne, pod warunkiem nie wystąpienia w tym okresie okoliczności mogących skutkować dezaktualizacją oszacowania wartości.


stat4u