Orzeczenia Izby


Postępowanie kończy wydanie wyroku uwzględniającego albo oddalającego odwołanie. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Izba ogłasza orzeczenie po zamknięciu rozprawy na posiedzeniu jawnym oraz podaje ustnie motywy rozstrzygnięcia. Nieobecność stron nie stanowi przeszkody do ogłoszenia orzeczenia (art. 552 i art. 558 projektu ustawy).

Podstawę do wydania stanowi stan rzeczy ustalony w toku postępowania odwoławczego. Izba może orzekać jedynie co do zarzutów, które były zawarte w odwołaniu.

Wyrok może być wydany wyłącznie przez skład orzekający, przed którym toczyło się postępowanie odwoławcze.

W sprawie zawiłej Izba może odroczyć ogłoszenie orzeczenia na czas nie dłuższy niż 5 dni. W postanowieniu o odroczeniu ogłoszenia orzeczenia Izba wyznacza termin jego ogłoszenia. Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać przewodniczący składu orzekającego Izby albo wyznaczony przez Prezesa Izby członek składu orzekającego Izby.

Odwołanie uwzględnia się w całości lub w części, gdy naruszenie przepisów ustawy, miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców, oraz w przypadku niezgodności projektowanego postanowienia umowy z wymaganiami wynikającymi z przepisów ustawy. W przypadku uwzględnienia odwołania w części w sentencji wyroku Izba wskazuje, które zarzuty uznała za uzasadnione, oraz które uznała za nieuzasadnione.

Uwzględniając odwołanie, Izba może:

1)     jeżeli umowa nie została zawarta: - nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego lub nakazać unieważnienie czynności zamawiającego lub, nakazać zamianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami ustawy, albo

2)     jeżeli umowa została zawarta oraz zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 457 ust. 1 projektu ustawy:

a)     unieważnić umowę, albo

b)     unieważnić umowę w zakresie zobowiązań niewykonanych i nałożyć karę finansową w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy nie jest możliwy zwrot świadczeń spełnionych na podstawie umowy podlegającej unieważnieniu, albo

c)     nałożyć karę finansową albo orzec o skróceniu okresu obowiązywania umowy w przypadku stwierdzenia, że utrzymanie umowy w mocy leży w ważnym interesie publicznym, w szczególności w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, albo

3)     jeżeli umowa została zawarta w okolicznościach dopuszczonych w ustawie - stwierdzić naruszenie przepisów ustawy.

Izba ma obowiązek uwzględnić wszystkie istotne okoliczności, w tym powagę naruszenia, zachowanie zamawiającego oraz konsekwencje unieważnienia umowy lub jej postanowienia (art. 554 ust. 4 projektu ustawy).

Ważnego interesu publicznego nie stanowi interes gospodarczy związany bezpośrednio z zamówieniem, obejmujący w szczególności konsekwencje poniesienia kosztów wynikających z: opóźnienia w wykonaniu zamówienia, wszczęcia nowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, udzielenia zamówienia innemu wykonawcy oraz zobowiązań prawnych związanych z unieważnieniem umowy. Interes gospodarczy w utrzymaniu ważności umowy może być uznany za ważny interes publiczny wyłącznie w przypadku, gdy unieważnienie umowy spowoduje niewspółmierne konsekwencje.

Izba nie jest uprawniona do nakazania zawarcia umowy lub wprowadzenia do umowy postanowienia o określonej treści.

Izba nie może unieważnić umowy, jeżeli mogłoby to stanowić istotne zagrożenie dla szerszego programu obrony i bezpieczeństwa niezbędnego ze względu na interesy związane z bezpieczeństwem Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku połączenia postępowań może zostać wydany łączne orzeczenie w sprawach złożonych odwołań.

W wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba ma obowiązek rozstrzygnąć o kosztach postępowania odwoławczego.

Uzasadnienie orzeczenia sporządza się z urzędu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia (art. 559 ust. 1 projektu ustawy). Jest to termin instrukcyjny.

Uzasadnienie wyroku zawiera wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym ustalenie faktów, które Izba uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparła, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówiła wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wskazanie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Odpisy orzeczenia wraz z uzasadnieniem wysyła się stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego lub ich pełnomocnikom niezwłocznie po sporządzeniu uzasadnienia.

Izba może sprostować na wniosek strony lub uczestnika postępowania odwoławczego lub z urzędu, w drodze postanowienia, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki popełnione w orzeczeniu. W takim przypadku przewodniczący składu orzekającego Izby umieszcza na oryginale orzeczenia wzmiankę o jego sprostowaniu. Odpisy sprostowanego orzeczenia wraz z odpisem postanowienia o sprostowaniu doręcza się stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego lub ich pełnomocnikom niezwłocznie.

Orzeczenie Izby, po stwierdzeniu przez sąd jego wykonalności, ma moc prawną na równi z wyrokiem sądu. Przepis art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio (art. 562 ust. 1 projektu ustawy).

O stwierdzeniu wykonalności orzeczenia Izby sąd orzeka na wniosek strony. Strona jest obowiązana załączyć do wniosku oryginał lub poświadczony przez Prezesa Izby odpis orzeczenia Izby (art. 562 ust. 2 projektu ustawy).

Sąd stwierdza wykonalność orzeczenia Izby nadającego się do wykonania w drodze egzekucji, nadając orzeczeniu klauzulę wykonalności (art. 562 ust. 3 projektu ustawy).

Sankcje w postaci kary finansowej nakładanej przez Krajową Izbę Odwoławczą (sąd okręgowy) pozostaną bez zmian. Regulacje w tym zakresie zostaną umieszczone w art. 563-567 projektu ustawy.

Kara finansowa nakładana jest w dwóch wysokościach – do 10% i do 5% wartości wynagrodzenia wykonawcy przewidzianego w zawartej umowie.

Kara finansowa w wysokości do 10% wynagrodzenia wykonawcy stanowi karę alternatywną wobec unieważnienia umowy. Dlatego też Izba albo sąd nakłada ją wyłącznie w przypadku, gdy:

1)     odwołanie zostało uwzględnione oraz

2)     zamawiający zawarł umowę w okolicznościach stanowiących kwalifikowane naruszenie przepisów ustawy skutkujące unieważnieniem umowy.

Kara finansowa jako alternatywa wobec unieważnienia umowy nakładana jest wyłącznie wówczas, gdy umowa zostaje unieważniona w zakresie zobowiązań niewykonanych, w szczególności gdy nie jest możliwy zwrot świadczeń spełnionych na podstawie umowy podlegającej unieważnieniu, utrzymanie umowy leży w ważnym interesie publicznym, a nie orzeczono o skróceniu okresu jej obowiązywania.

Przy ustaleniu wymiaru kary Izba bierze pod uwagę rodzaj i zakres naruszenia, za które kara jest nakładana oraz wartość wynagrodzenia wykonawcy.

Kara finansowa w wysokości 5% wartości wynagrodzenia wykonawcy przewidzianego w zawartej umowie jest obligatoryjna w przypadku, gdy zamawiający naruszy zakaz zawarcia umowy przed upływem okresu zawieszenia (standstill) określonym w ustawie. W praktyce zatem Izba będzie zobligowana do nałożenia kary finansowej w przypadku, gdy stwierdzi, iż zamawiający zawarł umowę w sprawie zamówienia publicznego bez zachowania terminów określonych w ustawie, pomimo iż odwołanie wykonawcy nie będzie zasługiwało na uwzględnienie. Przy ustaleniu wysokości kary Izba albo sąd weźmie pod uwagę wszystkie istotne okoliczności dotyczące udzielenia zamówienia.

Instytucji kary finansowej nakładanej orzeczeniem przez Izbę nie należy utożsamiać z karą pieniężną nakładaną przez Prezesa UZP w drodze decyzji administracyjnej. Poza samym trybem nałożenia kary obie te instytucje w sposób zasadniczy różnią się przesłankami. W przypadku, kiedy Prezes UZP stwierdzi, że w związku z tym samym naruszeniem Izba lub sąd nałożyli karę na zamawiającego sam już kary nie nakłada.

Zamawiający, na którego została nałożona kara finansowa ma obowiązek jej uiszczenia w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia Izby lub sądu. Orzeczenie Izby staje się prawomocne z chwilą upływu terminu do wniesienia skargi, gdy jej nie wniesiono lub wydania przez sąd - w wyniku rozpatrzenia skargi na orzeczenie Izby - wyroku oddalającego skargę. Wyrok sądu jest prawomocny z dniem jego wydania. Jeżeli kara nie zostanie uiszczona w ww. terminie podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym nie pobiera się odsetek od kary uiszczonej nieterminowo.

Wpływy z tytułu kar finansowych stanowią dochód budżetu państwa.

Obligatoryjny wymóg umorzenia postępowania odwoławczego zaktualizuje się, w przypadku cofnięcia odwołania, stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne lub uwzględnienia przez zamawiającego zarzutów w całości (art. 568 projektu ustawy).


stat4u